محمد بيومي مهران ( مترجم : سيد محمد راستگو )
89
بررسى تاريخى قصص قرآن ( فارسى )
18 ) در سخن پيامبران و اقوام معمول است كه در اخبار خويش از « الأرض » به عنوان سرزمين و وطن خويش ياد مىكنند ، چنان كه خداوند متعال دربارهء سخن فرعون به موسى و هارون مىفرمايد : « برايتان در زمين بزرگى خواهد بود » [ يونس / 78 ] كه مراد از « الأرض » در اين آيه سرزمين مصر است ، همچنين مىفرمايد : « و به راستى نزديك بود كه تو را از آن سرزمين به فريب به جاى ديگر بكشانند تا تو را از آن بيرون كنند » [ إسراء / 76 ] كه مراد از « الأرض » در اين آيه مكه مكرمه است . و « در حق بنى اسرائيل مقرر كرديم كه شما دوبار در اين سرزمين تباهى خواهيد كرد » [ إسراء / 4 ] . مراد از آن همان سرزمينى است كه در آنجا مىزيستند ( فلسطين ) . در پايان لازم است كه نظرگاه استاد محمد عبده را نيز در مقام پاسخ به پرسش شيخ عبد اللّه القدومى از شهر نابلس ، چنان كه در تفسير المنار آمده ، ياد آور شويم . استاد محمد عبده ، مفتى ديار مصر مىگويد : « نامهء شما ، مورّخ به 4 شوال سال 1317 ه . به من رسيد كه در پايان نوشتهايد كه پيش از شما نسل جديدى از طلاب / دانشجويان پيدا شدهاند كه شيوهء آنان پژوهش در علوم و سخت كوشى و بررسى عميق براى سست جلوه دادن ادلّه قرآنى است ، و اين روزها از آنان شنيده شده است كه مىگويند : توفان نوح فراگير تمامى زمين نبوده و تنها سرزمينى را كه قوم نوح در آنجا مىزيستند فرو گرفت ، چنان كه مردمانى در چين بودند كه غرق نشدند و دعاى نوح ( ع ) هم عام نبوده و تنها كافران قوم او را شامل مىشده است ، چرا كه او تنها به سوى قوم خويش فرستاده شده بود ، زيرا پيامبر اكرم ( ص ) مىفرمايد : « و كان كلّ نبّى يبعث إلى قومه خاصة و بعثت إلى النّاس كافّة / تمامى پيامبران به طور ويژه براى قوم خويش فرستاده مىشدند و من به سوى تمامى بردم برانگيخته شدهام » . آنگاه اگر به آنان بگويند كه از آيات قرآن جز اين بر مىآيد ، از قبيل آنكه مىفرمايد : « رَبِّ لا تَذَرْ عَلَى الْأَرْضِ مِنَ الْكافِرِينَ دَيَّاراً » و « لا عاصِمَ الْيَوْمَ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ إِلَّا مَنْ رَحِمَ » مىگويند كه اين آيات تأويل مىپذيرند و نمىشود در اثبات فراگير بودن توفانى به آنها استناد كرد . آنگاه اگر به آنان بگويند : محدّثان خبره چنين جواب دادهاند كه : در احاديث شفاعت به صحت